In ons jubileumjaar 2020 waren er allelei grote plannen om o.a. een jubileumboek uit te brengen. Een redactiecommissie heeft diverse interviews afgenomen met een aantal ereleden. Deze interviews wilden de Jubileumcommissie jullie niet onthouden. Deze week Koos Gouka. Is tevens het laatste interview.
‘Knap dat Excelsior’20 nog steeds een toonaangevende sportvereniging is’
Hoezo erelid? Heeft u even? Als 12-jarige lid geworden van de club , drie jaar later opgenomen in het eerste cricketelftal en twaalf jaar captain van dat team uit de ‘gouden jaren’, speler ook van het eerste voetbalelftal (vier seizoenen), lid van de vele commissies, Prins Carnaval, jarenlang bestuurslid, voorvechter van het ‘eigen’ cricketcomplex inclusief chalet, stille kracht op de achtergrond en – mogen we dat zeggen? Ja dat mogen we zeggen! – kritisch clubwatcher. En dan gaan we nog met hele grote stappen door zijn carrière bij Excelsior’20.
Praat met Koos Gouka (79) over ‘die goede oude tijd’ en de jubileumboeken, oude clubbladen en plakboeken met krantenknipsels – allemaal zorgvuldig bewaard door vrouw Tiny - komen op tafel.
Het wordt zo’n gesprek, hoe kan het ook anders, waar één avond eigenlijk niet genoeg voor is. Koffie en koekjes komen op tafel. De mooiste anekdotes worden uit de oude doos gehaald, emotionele momenten opgerakeld, bijzondere gebeurtenissen gememoreerd en successen besproken. We springen van de hak op de tak. Wat geeft het?
Natuurlijk weet Koos nog haarscherp hoe het allemaal begon. ,,Als 15-jarige invallen in het ‘eerste cricket’ onder aanvoering van captain Koos Oosterholt. Tegen Sparta. Ik mocht de eerste innings niet bowlen, de tweede wel. Pakte ik mooi vijf wickets. In de jeugd, destijds opgestart door Broeder Hermano, ik was 12 of 13, bowlde ik op de Damlaan in een wedstrijd tegen Hermes DVS: tien wickets voor één run.’’ Het moet even gezegd worden. En terecht natuurlijk. Koos zou het schoppen tot ‘Oranje’. Hij was er trots op om gekozen te worden voor het Nederlands Cricketteam dat in 1967 op tour naar Engeland ging.
Hardop gravend in zijn herinneringen komen legendarische namen voorbij. ,,Mari Friederich; wat heeft die man veel gedaan voor de club. Hans Kleinekoort; die loopt op sportief gebied toch wel als een rode draad door mijn leven. Theo Janse: vijftig jaar vriendschap. Aad van der Hoeven: prachtige man. Vormde met Jan Stolk, Eef en Cor van der Hoeven de ontspanningscommissie die geweldige avonden hebben neergezet. Ze zijn er allemaal niet meer. Het doet je wel wat als je van zulke mensen afscheid moet nemen. ’’
Een korte, bijna eerbiedige stilte volgt. ,,Wanneer je 67 jaar lidmaatschap in vogelvlucht bekijkt – als 12-jarige de houten kantine binnenkomend, het driedaagse carnavalsweekend op de kaart gezet en met Wim Schewe het nieuwe cricketcomplex gerealiseerd – dan vervult me dat met trots. Toch was het hoogtepunt van een heel andere orde: samen met mijn zonen Dennis en Erik in het eerste cricketelftal spelen.’’
Dan ineens komt de financiële afscheiding van de voetbal- en crickettak ter sprake. Een heel ander verhaal. ,,Samen met Hans Heijster heb ik veel strijd en inspanningen moeten leveren om een en ander te realiseren. Het had nog al wat voeten in de aarde. Natuurlijk is er, om het zo maar te zeggen, in de kerk gevloekt. Want om nou te zeggen dat alle neuzen vanaf het eerste moment in de zelfde richting stonden; nou nee. Maar het heeft uiteindelijk geleid tot een gezonde situatie van beide afdelingen. Dat is mede te danken aan het feit dat de mensen die er actief zijn, zien dat het de juiste beslissing is geweest. Dat motiveert ook.’’
,,Voetbal en cricket kunnen heel goed hun eigen broek ophouden. Dat heeft ook geleid tot een prachtig visitekaartje voor de club. Het eerste cricketteam presteert met eigen (jeugd)spelers, heeft een prachtige accommodatie, doet elk seizoen mee om het kampioenschap, heeft in dit jubileumjaar de titel binnengehaald en de gezelligheid is ongekend. Op voetbalgebied speelt de club ook een vooraanstaande rol in Schiedam. Als je Excelsior’20 afzet tegen voetbalverenigingen als SVV, HBSS, Hermes en PPSC dan steekt onze club er in de breedste zin van het woord bovenuit.’’
De toekomst. Hoe ziet Koos die? Dat door de decennia heen het aantal voetbalelftallen – ‘’we hadden er ooit zestien, nu nog maar vijf’’ – drastisch is afgenomen, baart hem wel zorgen. Daarentegen is het zeven-tegen-zeven-voetbal een groot succes. Maar in bredere zin gezien is Koos optimistisch. ,,We mogen ten minste tot 2025 op Thurlede blijven zitten. Op zowel voetbal- als cricketgebied beschikken we over een prachtige accommodatie. Echt, ik zie elders in Schiedam geen alternatief voor een eventuele verhuizing. Je zou hier tot in de lengte der jaren moeten kunnen blijven zitten. En dan graag kleedkamers er bij voor de cricketers. Dan kan je internationale wedstrijden in huis halen. Dat zou een enorme promotie voor Schiedam zijn.’’
We maken – desgevraagd - weer een zijsprongetje. Naar Tiny. Ze zorgt er voor dat we tijdens het amusante gesprek niets te kort komen. ,,Ik kom uit de tijd dat vrouwen en kinderen meegingen naar het cricket. Dat was met name bij onze club een fenomeen; het was als het ware een volksverhuizing. Bij alle dingen die ik deed heeft Tiny altijd achter me gestaan. Tiny heeft me nooit één ding in de weg gezet. En nog niet. Zakelijk kan je je overigens ook niet ontplooien zonder dat je vrouw achter je staat.’’
Gevraagd naar een top vijf van clubmensen die bij Koos in een hoog aanzien staan, moet met zorgvuldigheid even goed worden nagedacht. Want gedurende Koos’ lidmaatschap van vele decennia zijn veel vrienden gemaakt. ,,Die raak je kwijt. Ze vallen weg, maar de herinneringen aan hen scheppen nog altijd veel genoegen. Ook daarom is cricket zo’n geweldige sport; je maakt er door het hele land vrienden mee voor het leven.’’
Maar terug naar de top vijf. Koos noemt zijn favorieten in willekeurige volgorde. ,,Nico Mazee. Een unieke figuur bij de wedstrijden van het eerste cricketelftal. ‘You can do it now boys’! En met een eendje op wieltjes aan een touwtje langs de boundary als iemand van de tegenpartij voor nul ging. Er hangt nog een foto van in het chalet.’’
Jan Mieloo. ,,Vanwege zijn enorme inzet voor de club en het tot stand brengen van het huidige clubhuis. Bas Kornet senior. Hij heeft als cricketvoorzitter de club uit een dal gehaald. We speelden overgangsklasse toen Bas onze eerste buitenlandse speler-coach Rupert Gomes haalde. Daarmee is destijds het fundament gelegd voor de landskampioenschappen die we later hebben binnengehaald.’’
Hans Kleinkoort staat ook in Koos’ Top Vijf. ,,Eén van mijn vrienden. We hebben samen gevoetbald. Die man heeft altijd, ook nadat hij geen functie meer bekleedde, voor de club klaargestaan.’’ En Rupert Gomes. Hij is als cricketer de man geweest die Excelsior’20 nodig had. Hij legde, zoals al aangegeven, de basis voor de huidige successen. Er zijn nu zo veel mensen de revue gepasseerd, dat ik ongetwijfeld een aantal ben vergeten te noemen.’’
We verspringen in de sfeervolle serre bij Koos en Tiny thuis nog van de nodige takken. We wippen denkbeeldig aan bij Wim Schewe, met wie Koos samen de grondlegger was van het fraaie cricketcomplex en sfeervolle chalet. We komen langs bij het vijfde elftal waarin Koos in de nadagen van zijn voetballoopbaan speelde met onder andere de gebroeders Heijster, Wim Tieman, Cees van de Beek, Frans van Harmelen en Paul van der Hoeven. ,,Daar zijn net als bij het cricket mooie vriendschappen uit ontstaan. Ik heb aan beide sporten heel veel plezier beleefd.’’ We staan even stil bij de tribune. ,,Die werd geschonken door Piet Leermakers. Dat ding werd ontmanteld bij SVV op de Havendijk en bij ons werd ‘ie weer opgebouwd.’’
En dan ineens weer een anekdote. Uit de crickettijd. Joris Janssen-Schoonhoven, verslaggever voor het blad Cricket, volgde het eerste elftal gedurende een wedstrijddag en het feest na de gewonnen wedstrijd bij Koos en Tiny thuis. ,,Er was volop eten en we dronken natuurlijk ook het een en ander. Joris deed vrolijk mee. Maar op den duur zag hij het allemaal niet zo helder meer en had de beste man niet eens in de gaten dat onze hond Edor zijn bord leeg at. Gebruld hebben we!’’
We maken nog een – opmerkelijke - sprong. Naar het carnaval. Want ook daar heeft Koos een voorname rol in gespeeld. Wat de huidige generatie feestneuzen niet weet is dat hij en zijn vijfde elftal de grondleggers zijn van de ‘drie dagen carnaval’. ,,We waren de raad, onze vrouwen de dansmariekes. Overigens werd de eerste carnavalsavond gevierd in Musis Sacrum. We hadden een raad van elf met illustere figuren als Koos Klein, Marie Friederich, Cor Lakwijk, Wim Koevermans, Theo van Deventer, Loet van Troost, Piet van de kamp en Hans Scholte. Op Excelsior’20 zijn we later naar drie dagen gegaan. En daar kwamen we ook met een eigen carnavalslied…..,,Excelsior’20, de club uit Schiedam. Waar ieder zo gaarne een pilsje nam. Moeten stapje terug wegens de BTW. Maar met carnaval zeggen we allemaal nee! Van dit lied is een echte cd opgenomen in de studio van Fred de Groot aan de Singel.’’
Tiny komt met oude jubileumboeken. We bladeren erin. En weer komen hilarische herinneringen, allerhande noemenswaardige successen en gedenkwaardige momenten naar boven. Vergane glorie? ,,Niks daarvan’’ stelt Koos onomwonden vast. ,,Het is de geschiedenis die Excelsior’20 heeft gemaakt tot de club die het nu is.’’
,,Het is knap dat Excelsior’20 nog steeds een toonaangevende sportvereniging is. Ik denk dat heel veel verenigingen jaloers zijn op waar Excelsior’20 voor staat. Daar wil ik de club bij dit jubileum mee feliciteren. Ondanks de soms hectische tijden in het verleden is Excelsior’20 nog altijd een vereniging die normen en waarden hoog in het vaandel draagt. Een club met een gezonde voetbaltak en een geweldige cricketafdeling waar het nog steeds een plezier is om er te komen en vrienden te ontmoeten. Excelsior’20: proficiat!’’